stil

over herinneren en artistieke herdenkingsacties

Individuele en collectieve trauma’s worden vaak ‘ceremonieel’ herdacht in een religieuze, spirituele en/of officiële omgeving. Om deze trauma’s symbolisch te verbeelden, er een vorm aan te geven, doet men vaak
beroep op kunstenaars.

De Tweede Wereldoorlog is één van die trauma’s die een bijzondere plaats innemen in onze collectieve geschiedenis. Vooral in Europa hebben burgers veel verloren: hun familie, vrienden en (verlichtings)idealen.

Jongeren hebben geen directe band meer met de Tweede Wereldoorlog nu ook de laatste getuigen sterven. Hoe kunnen we samen met de jongeren het drama en de tragedie van de Tweede Wereldoorlog op een eigentijdse respectvolle manier herdenken? Is dit nog zinvol of moeten we het verleden laten rusten?

We onderzoeken het fenomeen herinnering: hoe ontstaan herinneringen? Welke vorm nemen ze aan? Stimuleren onze zintuigen herinneringen en spontane associaties? Kunnen we ons iemand voor de geest halen?
Om het inlevingsvermogen van de jongeren te stimuleren vragen we hen aan iemand te denken waar zij een bijzondere band mee hebben, en herinneringen neer te schrijven. Een volgende stap om het oorlogsverleden tastbaarder te maken, is de confrontatie met de lijst van de gevangenen van het concentratiekamp Breendonk: 3500 namen worden weer ‘mensen’ met een persoonlijke geschiedenis. Hun familienamen klinken misschien wel vertrouwd, ze komen misschien uit hetzelfde dorp,...

Hoe benaderen hedendaagse beeldende kunstenaars dit onderwerp? Hoe verwerken zij herinneringen op een artistieke manier? Welke vormen van herdenken stellen zij voor? We bevragen de Guernica van Pablo Picasso en aangrijpend werk van Rebecca Horn en Christian Boltanski.

Met het werk van Peter Blatt onderzoeken we in de praktijk hoe we, als een artistieke actie, de Tweede Wereldoorlog kunnen herdenken.

concept: Herman Labro en Rika Colpaert; artistiek onderzoek: Ellen Janssens